CO LÀ GÌ TRONG XUẤT NHẬP KHẨU?

Trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, rất nhiều doanh nghiệp chỉ thực sự “giật mình” khi làm thủ tục hải quan mới nhận ra rằng một tờ giấy nhỏ mang tên C/O có thể quyết định hàng của bạn được giảm thuế hay không, thông quan nhanh hay chậm. Không ít trường hợp hàng đã về tới cảng nhưng không có C/O hợp lệ, dẫn tới bị áp thuế cao, phát sinh chi phí ngoài dự kiến, thậm chí mất lợi thế cạnh tranh.

Trong bài viết này, Vận chuyển Trung Việt sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ và đúng bản chất về CO trong xuất nhập khẩu, từ khái niệm, vai trò, các mẫu C/O đang áp dụng tại Việt Nam cho tới quy trình xin cấp C/O chi tiết và những lưu ý quan trọng mà doanh nghiệp không nên bỏ qua.

1. CO là gì trong xuất nhập khẩu?

CO (Certificate of Origin) là Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp, nhằm xác nhận rằng hàng hóa có nguồn gốc sản xuất, gia công hoặc chế biến tại một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nhất định.

Trong hồ sơ xuất nhập khẩu, C/O là chứng từ giúp cơ quan hải quan:

• Xác định xuất xứ hợp pháp của hàng hóa
• Áp dụng mức thuế nhập khẩu phù hợp
• Quyết định hàng hóa có được hưởng ưu đãi thuế quan theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA) hay không

Một C/O hợp lệ thường thể hiện các thông tin cơ bản như:

• Tên và địa chỉ nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu
• Mô tả chi tiết hàng hóa
• Số lượng, trọng lượng, trị giá
• Số hóa đơn thương mại
• Phương thức vận chuyển
• Ngày cấp và chữ ký của cơ quan cấp C/O

Có thể hiểu đơn giản, C/O là “giấy khai sinh” của hàng hóa trong thương mại quốc tế, giúp xác định hàng “đến từ đâu” để được áp dụng chính sách phù hợp khi thông quan.

2. Phân biệt CO và CQ - Doanh nghiệp không nên nhầm lẫn

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp thường nhầm lẫn giữa CO và CQ, trong khi đây là hai loại chứng từ có mục đích hoàn toàn khác nhau.

• CO (Certificate of Origin): Chứng minh xuất xứ hàng hóa, dùng để hưởng ưu đãi thuế quan và đáp ứng yêu cầu pháp lý khi thông quan.
• CQ (Certificate of Quality): Chứng minh chất lượng sản phẩm, xác nhận hàng hóa đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn hoặc quy chuẩn của thị trường nhập khẩu.

Nếu CO trả lời câu hỏi “hàng được sản xuất ở đâu”, thì CQ trả lời câu hỏi “hàng có đạt chất lượng hay không”. Trong nhiều trường hợp, hàng có thể không bắt buộc CQ nhưng gần như không thể thiếu CO nếu muốn hưởng ưu đãi thuế.

3. Giấy chứng nhận CO do cơ quan nào cấp?

Tại Việt Nam, chỉ những cơ quan được Nhà nước ủy quyền mới có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O).

Hiện nay, hai đơn vị chính được phép cấp C/O gồm:

• Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)
• Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương tại các tỉnh, thành phố

Doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục xin cấp C/O trực tiếp hoặc thông qua hệ thống điện tử tại nền tảng quản lý C/O quốc gia. Việc lựa chọn đúng cơ quan cấp và mẫu C/O phù hợp với từng thị trường xuất khẩu là yếu tố then chốt để tránh bị từ chối hoặc phải xin lại nhiều lần.

Xem thêm: Giấy phép nhập khẩu là gì? Khi nào cần xin và thru tục đúng luật

4. Vai trò và lợi ích của CO trong xuất nhập khẩu

4.1. Xác nhận nguồn gốc hàng hóa

CO giúp khẳng định hàng hóa có xuất xứ rõ ràng, hợp pháp, hạn chế rủi ro bị nghi ngờ gian lận xuất xứ - vấn đề đang được các cơ quan hải quan kiểm soát rất chặt trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

4.2. Hưởng ưu đãi thuế quan

Đây là giá trị lớn nhất của C/O. Khi có C/O hợp lệ theo đúng hiệp định thương mại, hàng hóa có thể:

• Được giảm mạnh thuế nhập khẩu
• Thậm chí thuế nhập khẩu = 0% trong nhiều trường hợp

Điều này giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, tăng biên lợi nhuận và nâng cao khả năng cạnh tranh.

4.3. Đáp ứng yêu cầu pháp lý khi thông quan

Nhiều mặt hàng hoặc thị trường bắt buộc phải có C/O mới được phép nhập khẩu. Việc chuẩn bị C/O đầy đủ giúp quá trình thông quan diễn ra nhanh chóng, hạn chế rủi ro bị giữ hàng.

4.4. Tránh rào cản thương mại

CO giúp hàng hóa tránh được:

• Áp dụng thuế chống bán phá giá
• Hạn ngạch nhập khẩu
• Các biện pháp phòng vệ thương mại không cần thiết

4.5. Phục vụ thống kê và quản lý thương mại

CO là căn cứ để cơ quan quản lý thống kê kim ngạch xuất nhập khẩu, đánh giá hiệu quả các hiệp định thương mại và xây dựng chính sách kinh tế đối ngoại phù hợp.

5. Các mẫu C/O đang áp dụng tại Việt Nam hiện nay

Tùy theo từng hiệp định thương mại và thị trường xuất khẩu, Việt Nam áp dụng nhiều mẫu C/O khác nhau. Một số mẫu phổ biến gồm:

• C/O Form E: ASEAN - Trung Quốc (ACFTA)
• C/O Form D: Nội khối ASEAN
• C/O Form AK: ASEAN - Hàn Quốc
• C/O Form AJ: ASEAN - Nhật Bản
• C/O Form AI: ASEAN - Ấn Độ
• C/O Form CPTPP: Hiệp định CPTPP
• C/O Form RCEP: Hiệp định RCEP
• C/O Form VK / VJ: Hiệp định song phương Việt Nam - Hàn Quốc / Nhật Bản

Việc chọn đúng mẫu C/O là yếu tố cực kỳ quan trọng. Chỉ cần sai mẫu, doanh nghiệp có thể không được hưởng ưu đãi thuế dù hàng đủ điều kiện.

6. Thủ tục xin cấp C/O hiện nay

Bước 1: Đăng ký hồ sơ thương nhân (lần đầu)

Doanh nghiệp cần đăng ký hồ sơ thương nhân gồm:

• Giấy đăng ký kinh doanh
• Mẫu chữ ký người được ủy quyền
• Con dấu doanh nghiệp
• Danh sách nhà máy, xưởng sản xuất

Hồ sơ này chỉ lần đăng ký một lần duy nhất.

Bước 2: Nộp hồ sơ xin cấp C/O cho từng lô hàng

Bộ hồ sơ thường bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp C/O
• Hóa đơn thương mại
• Vận đơn
• Tờ khai hải quan xuất khẩu
• Chứng từ chứng minh xuất xứ nguyên liệu
• Quy trình sản xuất (nếu cần)

Cơ quan cấp sẽ kiểm tra, yêu cầu bổ sung hoặc phê duyệt.

Xem thêm: TỜ KHAI HẢI QUAN LÀ GÌ? NHỮNG LƯU Ý DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT

Bước 3: Nhận kết quả C/O

Doanh nghiệp nhận C/O bản giấy hoặc bản điện tử theo quy định, sử dụng để làm thủ tục hải quan tại nước nhập khẩu.

7. Những lưu ý quan trọng khi xin cấp C/O

• Thông tin trên C/O phải khớp tuyệt đối với invoice, packing list, tờ khai
• C/O cần xin đúng thời điểm, tránh xin sau khi hàng đã thông quan
• Hồ sơ chứng minh xuất xứ phải logic và nhất quán
• Doanh nghiệp cần nắm rõ quy tắc xuất xứ của từng hiệp định

Sai sót nhỏ trong C/O có thể dẫn tới bị từ chối ưu đãi thuế hoặc truy thu thuế sau thông quan.

8. Vận chuyển Trung Việt - Đồng hành cùng doanh nghiệp trong xử lý C/O và nhập khẩu chính ngạch

Với kinh nghiệm nhiều năm vận hành tuyến Trung Quốc - Việt Nam chính ngạch, Vận chuyển Trung Việt không chỉ hỗ trợ vận chuyển mà còn:

• Tư vấn mẫu C/O phù hợp theo từng mặt hàng
• Kiểm tra hồ sơ xuất xứ trước khi xin C/O
• Phối hợp xử lý các trường hợp thiếu C/O, sai C/O hoặc cần giải trình với hải quan
• Hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu thuế nhập khẩu hợp pháp

Kết luận

Hiểu đúng CO là gì, vai trò và quy trình xin cấp C/O không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí thuế quan, mà còn hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu. Trong bối cảnh kiểm soát xuất xứ ngày càng chặt chẽ, C/O không còn là thủ tục phụ, mà là yếu tố sống còn trong thương mại quốc tế. Nếu bạn đang nhập khẩu hàng Trung Quốc về Việt Nam và cần tư vấn sâu về C/O, thuế nhập khẩu, thủ tục hải quan và vận chuyển chính ngạch, đội ngũ Vận chuyển Trung Việt luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ