Những mặt hàng bắt buộc phải nhập khẩu chính ngạch theo quy định Hải quan Việt Nam

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng được quản lý chặt chẽ, nhập khẩu chính ngạch đang trở thành hình thức bắt buộc đối với nhiều nhóm hàng hóa. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu rõ đâu là những mặt hàng bắt buộc phải đi chính ngạch, đâu là nhóm hàng bị cấm nhập khẩu và đâu là những rủi ro nếu lựa chọn sai hình thức vận chuyển.

Bài viết dưới đây, Vận chuyển Trung Việt sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của nhập khẩu chính ngạch, các nhóm hàng nhập khẩu phổ biến, danh sách mặt hàng bắt buộc phải đi chính ngạch cũng như danh mục hàng hóa bị cấm nhập khẩu theo quy định Hải quan Việt Nam hiện hành.

Xem thêm: Từ ngày 01/01/2026 bỏ thuế khoán: Vì sao nhập khẩu chính ngạch là con đường bắt buộc?

1. Nhập khẩu chính ngạch là gì?

Nhập khẩu chính ngạch là hình thức giao thương quốc tế hợp pháp, thông qua hợp đồng thương mại và cửa khẩu chính thức, tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật của Việt Nam và quốc gia xuất khẩu.

Hàng hóa nhập khẩu chính ngạch phải có đầy đủ bộ chứng từ gồm:

• Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract)
• Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)
• Phiếu đóng gói (Packing List)
• Vận đơn (Bill of Lading)
• Tờ khai hải quan
• Chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu có
• Các giấy phép, chứng nhận kiểm tra chuyên ngành (nếu thuộc diện quản lý)

Ngoài ra, hàng hóa phải nộp đầy đủ thuế nhập khẩu, thuế VAT và tuân thủ các quy định về kiểm dịch, kiểm tra chất lượng, công bố hợp quy hoặc hợp chuẩn theo từng nhóm sản phẩm. Khác với tiểu ngạch - vốn tồn tại nhiều rủi ro pháp lý - chính ngạch giúp doanh nghiệp hợp pháp hóa toàn bộ hoạt động kinh doanh, đảm bảo quyền lợi khi xảy ra tranh chấp và đủ điều kiện phát triển lâu dài.

Xem thêm: SO SÁNH VẬN CHUYỂN CHÍNH NGẠCH VÀ TIỂU NGẠCH KHI NHẬP HÀNG TRUNG QUỐC

2. Các mặt hàng nhập khẩu chính ngạch phổ biến tại Việt Nam

Hiện nay, hoạt động nhập khẩu chính ngạch tại Việt Nam tập trung chủ yếu vào các nhóm hàng sau:

2.1. Nhóm hàng công nghiệp và công nghệ

• Máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện hiện là nhóm hàng có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất, phục vụ ngành sản xuất điện tử, công nghệ thông tin và xuất khẩu gia công. Bên cạnh đó là máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng phục vụ sản xuất, xây dựng và cải tiến công nghệ.
• Điện thoại và linh kiện cũng là nhóm hàng nhập khẩu chính ngạch quan trọng, phục vụ cả thị trường tiêu dùng và xuất khẩu.
• Ngoài ra, các sản phẩm hóa chất, chất dẻo, hạt nhựa là nguyên liệu đầu vào không thể thiếu cho ngành nhựa, bao bì, vật liệu xây dựng và phụ liệu công nghiệp.

2.2. Nhóm nguyên phụ liệu sản xuất

• Vải các loại, nguyên phụ liệu dệt may và da giày là nhóm hàng nhập khẩu chủ lực nhằm phục vụ ngành xuất khẩu lớn của Việt Nam. Sắt thép và kim loại thường là đầu vào quan trọng cho xây dựng cơ bản và công nghiệp nặng.
• Xăng dầu được nhập khẩu chính ngạch nhằm đảm bảo nhu cầu vận tải, sản xuất và tiêu dùng trong nước.

2.3. Nhóm hàng tiêu dùng và nông sản

• Ô tô nguyên chiếc, linh kiện ô tô, dược phẩm, thực phẩm chế biến, hàng tiêu dùng thiết yếu đều được nhập khẩu chính ngạch nhằm đảm bảo kiểm soát chất lượng, an toàn và nguồn gốc.
• Một số nông sản như bông, cà phê, hạt điều, rau quả được nhập khẩu để phục vụ chế biến, tiêu dùng hoặc xuất khẩu lại.

Trong hầu hết các nhóm hàng trên, Trung Quốc là thị trường cung cấp lớn nhất, đặc biệt đối với máy móc, điện tử, nguyên phụ liệu, hàng tiêu dùng và sắt thép.

3. Những mặt hàng bắt buộc phải nhập khẩu chính ngạch

Theo quy định của Hải quan Việt Nam và Quyết định 23/2019/QĐ-TTg, nhiều nhóm hàng bắt buộc phải nhập khẩu chính ngạch, không được phép đi theo hình thức tiểu ngạch hoặc phi chính thức.

Các nhóm hàng tiêu biểu bao gồm:

• Thuốc lá điếu và các chế phẩm từ thuốc lá.
•  Rượu, bia sản xuất từ malt.
•  Xe ô tô chở người dưới 16 chỗ.
•  Xe mô tô hai bánh, ba bánh nguyên chiếc có động cơ dung tích trên 125cc.
•  Điều hòa không khí công suất từ 90.000 BTU trở xuống.
•  Bài lá, giấy vàng mã.
•  Hàng hóa nhập khẩu từ vùng có nguy cơ dịch bệnh theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
•  Hàng hóa áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại hoặc chống lẩn tránh phòng vệ thương mại.

Ngoài ra, nhiều nhóm hàng tuy không nằm trong danh sách trên nhưng vẫn bắt buộc phải nhập khẩu chính ngạch do yêu cầu kiểm tra chuyên ngành, ví dụ:

• Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, hóa chất, thiết bị y tế, máy móc đã qua sử dụng, sản phẩm điện - điện tử, đồ chơi trẻ em, sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với cơ thể người.

Các mặt hàng này phải có giấy phép nhập khẩu, kiểm nghiệm, kiểm tra chất lượng hoặc công bố hợp quy trước khi thông quan. Thiếu bất kỳ giấy tờ nào cũng có thể khiến hàng bị giữ tại cảng, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi và chậm tiến độ kinh doanh.

4. Vì sao các mặt hàng này bắt buộc phải đi chính ngạch?

Bởi đây là những nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Sức khỏe cộng đồng
• An toàn tiêu dùng
• An ninh kinh tế
• Trật tự xã hội
• Môi trường

Việc kiểm soát chặt chẽ giúp Nhà nước hạn chế hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng nguy hiểm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Với doanh nghiệp, đây cũng là cách để đảm bảo môi trường cạnh tranh minh bạch và bền vững.

5. Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu chính ngạch

Không phải hàng hóa nào cũng được phép nhập khẩu vào Việt Nam, kể cả đi chính ngạch. Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu được quy định nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Các nhóm hàng bị cấm nhập khẩu gồm:

• Vũ khí, đạn dược, vật liệu nổ (trừ trường hợp đặc biệt được phép).
• Pháo các loại, bao gồm pháo hoa và pháo nổ.
• Ma túy, tiền chất ma túy, chất gây nghiện.
• Văn hóa phẩm phản động, đồi trụy, tài liệu chống phá Nhà nước.
• Phế liệu, chất thải nguy hại gây ô nhiễm môi trường.
• Ô tô, xe máy đã qua sử dụng bị cắt rời.
• Đồ chơi trẻ em gây nguy hiểm hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến nhân cách.
• Động vật, thực vật hoang dã theo Công ước CITES.

Việc nhập khẩu các mặt hàng này có thể dẫn đến xử phạt hành chính nặng, tịch thu hàng hóa hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xem chi tiết tại: Danh mục hàng hoá cấm nhập khẩu vào Việt Nam

6. Rủi ro khi nhập hàng sai hình thức

Rất nhiều doanh nghiệp gặp rủi ro nghiêm trọng vì:

• Nhập hàng bắt buộc chính ngạch nhưng lại đi tiểu ngạch
• Thiếu giấy phép kiểm tra chuyên ngành
• Không nắm rõ danh mục cấm nhập khẩu
• Không hiểu quy định từng nhóm hàng

Hậu quả thường gặp là hàng bị giữ tại cảng, phát sinh chi phí lớn, thậm chí mất toàn bộ lô hàng. Đây chính là lý do vì sao lựa chọn đúng hình thức nhập khẩu ngay từ đầu là yếu tố sống còn.

7. Vận chuyển Trung Việt - Giải pháp nhập khẩu chính ngạch Trung Quốc trọn gói

Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics Trung Quốc - Việt Nam, Vận chuyển Trung Việt là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ nhập khẩu chính ngạch trọn gói cho doanh nghiệp và chủ shop.

Vận chuyển Trung Việt hỗ trợ khách hàng toàn diện từ:

- Tìm kiếm và xác minh nhà cung cấp tại Trung Quốc.
- Đàm phán thương mại và kiểm soát hợp đồng.
- Kiểm tra chất lượng hàng tại xưởng.
- Thanh toán quốc tế an toàn.
- Vận chuyển hàng chính ngạch bằng đường bộ, đường biển hoặc hàng không.
- Khai báo hải quan chính ngạch.
- Xin giấy phép, kiểm tra chuyên ngành.
- Nộp thuế và xử lý phát sinh.
- Vận chuyển giao hàng tận kho tại Việt Nam.

Vận chuyển Trung Việt cam kết minh bạch chi phí, không phát sinh chi phí ẩn, cập nhật tiến độ đơn hàng liên tục và bảo hiểm hàng hóa đầy đủ trong suốt quá trình vận chuyển. Đội ngũ chuyên viên của Vận chuyển Trung Việt am hiểu sâu về luật hải quan, HS code, thuế nhập khẩu, C/O form E và các hiệp định thương mại, giúp khách hàng tối ưu chi phí và giảm thiểu rủi ro tối đa.

Kết luận

Nhập khẩu chính ngạch không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững. Việc hiểu rõ mặt hàng nào bắt buộc phải đi chính ngạch, mặt hàng nào bị cấm nhập khẩu và các quy định kiểm tra chuyên ngành sẽ giúp doanh nghiệp tránh được rất nhiều rủi ro không đáng có.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng minh bạch và cạnh tranh, chính ngạch không còn là lựa chọn, mà đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc. Nếu bạn đang có nhu cầu nhập khẩu hàng Trung Quốc chính ngạch về Việt Nam và cần một đơn vị đồng hành chuyên nghiệp, minh bạch và am hiểu pháp lý, Vận chuyển Trung Việt sẵn sàng hỗ trợ bạn từ A đến Z, giúp quá trình nhập khẩu diễn ra an toàn, hợp pháp và hiệu quả nhất.