Tiểu ngạch là gì? Vì sao ngày càng nhiều người bỏ tiểu ngạch?

Trong nhiều năm, tiểu ngạch từng là con đường quen thuộc của rất nhiều người nhập hàng Trung Quốc về Việt Nam. Hình thức này giúp hàng về nhanh, thủ tục đơn giản, chi phí ban đầu thấp và đặc biệt phù hợp với những người mới kinh doanh. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thị trường và sự siết chặt quản lý từ cơ quan chức năng, tiểu ngạch đang dần bộc lộ những rủi ro nghiêm trọng. Đó cũng là lý do vì sao ngày càng nhiều cá nhân và doanh nghiệp quyết định rời bỏ tiểu ngạch để chuyển sang chính ngạch.

Để hiểu rõ xu hướng này, trước hết cần nhìn thẳng vào bản chất của tiểu ngạch và những hệ quả mà nó mang lại.

Xem thêm: Rủi ro vận chuyển tiểu ngạch: Vì sao doanh nghiệp đang tự đặt mình vào thế khó

1. Tiểu ngạch là gì?

Tiểu ngạch là hình thức vận chuyển hàng hóa qua biên giới nhưng không thực hiện đầy đủ các thủ tục hải quan theo quy định của hình thức chính ngạch. Hàng hóa đi tiểu ngạch thường không có hợp đồng ngoại thương đầy đủ, không có hóa đơn thương mại hợp lệ, không có chứng nhận xuất xứ (C/O) và không được bảo vệ pháp lý khi xảy ra tranh chấp.

Nói một cách dễ hiểu, tiểu ngạch tồn tại trong vùng “xám” về pháp lý. Việc hàng có về được hay không phụ thuộc rất lớn vào tình hình cửa khẩu, chính sách từng thời điểm và yếu tố con người. Khi thuận lợi, hàng về nhanh và chi phí thấp. Nhưng khi gặp sự cố, người nhập hàng gần như không có bất kỳ công cụ pháp lý nào để bảo vệ quyền lợi của mình.

2. Vì sao tiểu ngạch từng được ưa chuộng?

Tiểu ngạch phát triển mạnh trong giai đoạn mà thủ tục chính ngạch còn phức tạp, chi phí cao và hệ thống logistics chưa phát triển đồng bộ. Với tiểu ngạch, người nhập hàng gần như chỉ cần gửi tiền, chờ hàng về và bắt đầu bán.

Hình thức này đặc biệt phù hợp với các chủ shop nhỏ, người mới kinh doanh hoặc những người cần xoay vòng vốn nhanh. Tiểu ngạch đã từng giúp rất nhiều người có được những đơn hàng đầu tiên và tạo nền tảng kinh doanh ban đầu.

Tuy nhiên, lợi thế lớn nhất của tiểu ngạch cũng chính là điểm yếu lớn nhất của nó: quá đơn giản, quá ít ràng buộc pháp lý và gần như không có cơ chế bảo vệ người nhập hàng.

3. Tiểu ngạch chưa bao giờ là con đường an toàn

Điểm hạn chế lớn nhất của tiểu ngạch là khi xảy ra sự cố, toàn bộ rủi ro đều đổ lên người nhập hàng. Khi hàng bị giữ tại cửa khẩu, bị thiếu, bị hư hỏng hoặc bị thất lạc, người nhập hàng không có hợp đồng để kiện, không có chứng từ để khiếu nại và không có bảo hiểm để bồi thường.

Trong rất nhiều trường hợp, người nhập hàng buộc phải chấp nhận mất trắng vì không có cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi. Chính điều này khiến tiểu ngạch trở thành con đường đầy may rủi, phù hợp với đánh cược ngắn hạn hơn là phát triển lâu dài.

4. Vì sao ngày càng nhiều người bỏ tiểu ngạch?

4.1. Hải quan ngày càng siết chặt kiểm soát

Những năm gần đây, hoạt động kiểm tra biên mậu ngày càng nghiêm ngặt. Hàng tiểu ngạch rất dễ bị giữ để kiểm tra, yêu cầu bổ sung chứng từ, thậm chí bị trả về hoặc xử phạt. Đặc biệt với các mặt hàng như mỹ phẩm, thực phẩm, đồ điện tử, đồ trẻ em, đồ gia dụng, tiểu ngạch gần như không còn nhiều cơ hội thông quan thuận lợi.

Xem thêm: SO SÁNH VẬN CHUYỂN CHÍNH NGẠCH VÀ TIỂU NGẠCH KHI NHẬO HÀNG TRUNG QUỐC

4.2. Không xuất được hóa đơn VAT

Đối với doanh nghiệp, việc không có hóa đơn VAT đồng nghĩa với việc không thể hợp thức chi phí, không thể quyết toán thuế hợp lệ và không đủ điều kiện làm việc với các đối tác lớn. Điều này khiến tiểu ngạch trở thành rào cản lớn cho việc mở rộng quy mô và phát triển hệ thống.

4.3. Không thể xây dựng thương hiệu lâu dài

Một thương hiệu không thể phát triển bền vững nếu nguồn hàng không minh bạch, không có chứng từ nhập khẩu và không thể chứng minh tính hợp pháp của sản phẩm. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc và độ an toàn của hàng hóa, tiểu ngạch ngày càng mất đi lợi thế cạnh tranh.

4.4. Rủi ro mất trắng ngày càng cao

Vận chuyển Trung Việt đã chứng kiến rất nhiều trường hợp khách hàng mất toàn bộ vốn chỉ vì một lô hàng đi tiểu ngạch gặp sự cố. Hàng bị giữ, hàng về thiếu, hàng hư hỏng, hàng bị kiểm tra đột xuất và cuối cùng người chịu thiệt hại luôn là người nhập hàng. Những trải nghiệm thực tế này khiến rất nhiều người bắt đầu nhìn lại con đường mà mình đang đi.

4.5. Khách hàng ngày càng yêu cầu minh bạch

Người tiêu dùng hiện nay không chỉ quan tâm đến giá, mà còn quan tâm đến nguồn gốc, chứng từ và tính pháp lý của sản phẩm. Tiểu ngạch không thể đáp ứng được những yêu cầu này, đặc biệt khi bán hàng trên sàn thương mại điện tử hoặc cho khách hàng doanh nghiệp.

5. Tiểu ngạch còn phù hợp trong giai đoạn hiện nay?

Thực tế cho thấy, tiểu ngạch chỉ còn phù hợp trong những trường hợp rất hạn chế như thử nghiệm sản phẩm số lượng nhỏ, hàng giá trị thấp hoặc không yêu cầu chứng từ. Với doanh nghiệp, shop lớn và những người muốn phát triển bền vững, tiểu ngạch đang trở thành rủi ro nhiều hơn là lợi thế.

Xu hướng tất yếu: Chuyển từ tiểu ngạch sang chính ngạch

Ngày càng nhiều khách hàng của Vận chuyển Trung Việt lựa chọn chính ngạch vì hình thức này mang lại sự minh bạch, an toàn và ổn định. Chính ngạch giúp người nhập hàng có đầy đủ chứng từ pháp lý, có hóa đơn VAT, được hưởng ưu đãi thuế theo hiệp định thương mại, đồng thời bảo vệ được quyền lợi khi xảy ra sự cố.

Quan trọng hơn, chính ngạch giúp doanh nghiệp kiểm soát được rủi ro, kiểm soát được dòng tiền và xây dựng nền tảng phát triển lâu dài.

Kết luận

Việc ngày càng nhiều người bỏ tiểu ngạch không phải vì chính ngạch rẻ hơn, mà vì chính ngạch giúp họ kinh doanh an tâm hơn, bảo vệ được tài sản và xây dựng được nền tảng phát triển lâu dài. Trong bối cảnh thị trường ngày càng minh bạch và cạnh tranh, chuyển từ tiểu ngạch sang chính ngạch không còn là lựa chọn, mà đang trở thành xu hướng tất yếu của những người làm ăn nghiêm túc.

Nếu bạn đang cân nhắc lộ trình chuyển đổi phù hợp với mặt hàng và quy mô kinh doanh của mình, đội ngũ Vận chuyển Trung Việt luôn sẵn sàng đồng hành và tư vấn chi tiết để giúp bạn lựa chọn giải pháp vận chuyển an toàn, hợp pháp và tối ưu nhất cho chặng đường dài.